Απογραφή Πελεκάνων Νοτιοανατολικής Ευρώπης για δεύτερη χρονιά Εκτύπωση

119 υγρότοποι σε 8 χώρες σε ένα απόγευμα  – η 2η απογραφή πελεκάνων κάλυψε όλη τη ΝΑ Ευρώπη, την Ουκρανία και την Τουρκία

Παρασκευή 13 Οκτωβρίου 2017

Η 2η απογραφή πελεκάνων της ΝΑ Ευρώπης διεξήχθη τον περασμένο Μάϊο στις 6 του μήνα με μια συγχρονισμένη μέτρηση σε επτά χώρες της ΝΑ Ευρώπης, στην Ουκρανία και την Τουρκία, καθώς και στο τμήμα της διασυνοριακής λίμνης της Μεγάλης Πρέσπας που ανήκει στην όγδοη χώρα, στην ΠΓΔΜ. Η Ουκρανία συμμετείχε για πρώτη φορά στο εγχείρημα.



Η διεθνής αυτή απογραφή περιελάμβανε τα δύο είδη πελεκάνων, τον παγκοσμίως απειλούμενο αργυροπελεκάνο και το ροδοπελεκάνο. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία της Εταιρίας Προστασίας Πρεσπών και υλοποιήθηκε χάρη στη συνεργασία διαφόρων οργανώσεων και εθελοντών από την Αλβανία, τη Βουλγαρία, την Ελλάδα, την πΓΔΜ, το Μαυροβούνιο, τη Ρουμανία, την Τουρκία και την Ουκρανία.

Οι πελεκάνοι καταμετρήθηκαν σε 119 υγρότοπους συνολικά, καλύπτοντας σχεδόν όλο το δίκτυο των υγροτόπων που χρησιμοποιούν οι πληθυσμοί τους σε αυτή τη γωνιά του κόσμου που εκτιμάται ότι φιλοξενεί περίπου το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού του αργυροπελεκάνου.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι πελεκάνοι συγκαταλέγονται στα λίγα είδη, οι πληθυσμοί των οποίων παρακολουθούνται σε ετήσια βάση σε ολόκληρη την ΝΑ Ευρώπη με στοχευμένες μετρήσεις των αναπαραγόμενων ζευγαριών στις αποικίες την άνοιξη και του αριθμού των διαχειμαζόντων ατόμων. Η διεθνής απογραφή παρέχει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα του συνολικού μεγέθους του πληθυσμού που περιλαμβάνει τόσο τα αναπαραγόμενα όσο και τα μη αναπαραγόμενα άτομα, καθώς και τα ανώριμα πουλιά.

Αυτό το φιλόδοξο εγχείρημα υλοποιήθηκε με τη συμβολή πολλών και διαφόρων συμμετεχόντων μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται: οι Φορείς Διαχείρισης 20 προστατευόμενων περιοχών, 4 δημόσιοι φορείς και 12 περιβαλλοντικές ΜΚΟ εκ των οποίων οι 7 είναι εταίροι του BirdLife International. Συνολικά, 157 άτομα, προσωπικό από τις συνεργαζόμενες οργανώσεις μαζί με εθελοντές, κατέγραψαν 5.617 αργυροπελεκάνους και 37.334 ροδοπελεκάνους. Αυτοί οι αριθμοί αντιπροσωπεύουν μια μείωση κατά 10% για τον αργυροπελεκάνο σε σύγκριση με τα στοιχεία που συλλέχθηκαν στην απογραφή του 2016 και μια σημαντική αύξηση κατά 63% για το ροδοπελεκάνο. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι μόνο το 9% της αύξησης του ροδοπελεκάνου οφείλεται στην Ουκρανία, δηλ. στα άτομα του είδους που μετρήθηκαν για πρώτη φορά σε αυτή τη χώρα και προστιθέμενα αυξάνουν το σύνολο, όπως είναι αναμενόμενο. Η εντυπωσιακή αύξηση κατά 53,5% -μετά την αφαίρεση των ατόμων της Ουκρανίας- αποδίδεται στην αύξηση του ρουμάνικου πληθυσμού που παρουσιάζει τεράστια μεγέθυνση, ωστόσο οι λόγοι για αυτό δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητοί.

Οι δυτικοί πληθυσμοί του αργυροπελεκάνου -αυτοί που βρίσκονται δηλαδή κυρίως σε παράκτιους υγρότοπους κατά μήκος της Αδριατικής και του Ιονίου και αποτελούν ξεχωριστό μετα-πληθυσμό- παρουσίασαν ελαφρά αύξηση κατά 12% σε σύγκριση με τα περσινά δεδομένα και αντιπροσωπεύουν το 16% του συνολικού αριθμού το 2017, όταν το 2016 αντιπροσώπευαν το 13% του συνόλου των αργυροπελεκάνων που μετρήθηκαν στη ΝΑ Ευρώπη.

Οι υγροβιότοποι αυτής της περιοχής λειτουργούν ως σημαντικά καταφύγια για υδρόβια πτηνά και ιδιαίτερα για πελεκάνους, ενώ την ίδια στιγμή η αξία καθενός από αυτά ενισχύεται από την εγγύτητά τους με άλλους υγροτόπους. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι, παρόλο που οι πελεκάνοι έχουν τις αποικίες αναπαραγωγής τους σε μόλις 20 περίπου υγρότοπους της ΝΑ Ευρώπης, της Ουκρανίας και της Τουρκίας, χρησιμοποιούν πολύ μεγαλύτερο αριθμό για να καλύψουν όλες τις ανάγκες τους, ειδικά κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου.

Η απογραφή υπογράμμισε για μια ακόμη φορά την εξαιρετική σημασία του συνεργατικού δικτύου φορέων και επιστημόνων από διάφορες χώρες που δημιουργήθηκε τα τελευταία χρόνια. Αξίζει να σημειωθεί ότι το εγχείρημα αυτό που κάλυψε δεκάδες χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα και για το οποίο χρησιμοποιήθηκαν από αυτοκίνητα και βάρκες μέχρι και ελαφρύ αεροσκάφος για τις αποικίες του Δέλτα του Δούναβη, οι οποίες εκτείνονται σε τεράστιους δυσπρόσιτους καλαμιώνες, απαίτησε ελάχιστους οικονομικούς πόρους, χάρη στην «επιστράτευση» τόσων ενθουσιωδών εθελοντών.

Η απογραφή κόμισε σημαντικά δεδομένα για το σχεδιασμό κοινών μέτρων προστασίας και διαχείρισης των πελεκάνων και ενίσχυσε το δίκτυο συνεργασίας μεταξύ φορέων και επιστημόνων των διαφορετικών χωρών που τα τελευταία χρόνια δραστηριοποιείται σε επίπεδο ανταλλαγής γνώσεων και στοιχείων.

Η ανάγκη κοινού σχεδιασμού για την προστασία και τη διαχείριση των πελεκάνων έχει αναγνωριστεί από καιρό και με την ώθηση που δίνουν δράσεις όπως η απογραφή πελεκάνων της ΝΑ Ευρώπης υπάρχει ελπίδα ότι θα καταλήξουμε σε πιο συγκεκριμένες δράσεις όπως για παράδειγμα αυτές που περιλαμβάνονται στην πρόσφατα υποβληθείσα πρόταση στον ευρωπαϊκό μηχανισμό χρηματοδότησης  LIFE Nature με τίτλο "Διατήρηση του αργυροπελεκάνου κατά μήκος της Μαύρης Θάλασσας / Μεσογείου" που περιλαμβάνει δράσεις που θα υλοποιηθούν στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Ουκρανία και την Ελλάδα.

Μπορείτε να βρείτε τα αποτελέσματα, τον κατάλογο των συμμετεχόντων και έναν χάρτη των υγροτόπων όπου πραγματοποιήθηκαν οι καταγραφές εδώ