Ο παραδοσιακός Νερόμυλος Αγίου Γερμανού Πρεσπών κερδίζει βραβείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Πολιτιστική Κληρονομιά / Βραβείο Europa Nostra 2016 Εκτύπωση


 





Μεταξύ των 28 βραβευθέντων έργων από 16 χώρες που διακρίθηκαν για την υποδειγματική προσφορά τους στη διατήρηση του ευρωπαϊκού πολιτισμού συγκαταλέγεται και αυτό της αποκατάστασης του παραδοσιακού Νερόμυλου του Αγίου Γερμανού Πρεσπών, σύμφωνα με ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Europa Nostra.

Tα βραβεία της Ε.Ε. για την Πολιτιστική Κληρονομιά/Βραβεία Europa Nostra έχουν καθιερωθεί από το 2002 και στόχος τους είναι να τιμήσουν και να προωθήσουν τις καλές πρακτικές για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς στους τομείς της Αποκατάστασης, της Έρευνας, της Μακροχρόνιας Προσφοράς και της Εκπαίδευσης, Κατάρτισης & Ευαισθητοποίησης.

O παραδοσιακός νερόμυλος του Αγίου Γερμανού είναι ο μοναδικός από τους 20 νερόμυλους που υπήρχαν στην περιοχή, ο οποίος έχει πλήρως αποκατασταθεί. Πρόκειται για ένα ισόγειο πέτρινο κτίσμα με ξύλινη στέγη που κτίστηκε το 1930 και αποτελούσε συγκρότημα τριών χρήσεων: του νερόμυλου (για το άλεσμα των σιτηρών), της νεροτριβής (για το πλύσιμο των υφασμάτων) και του μαντανιού (για το φούσκωμα και "πήξιμο" των υφαντών). Τη δεκαετία του ’60, το κτήριο περιήλθε στην κυριότητα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης το οποίο και ευγενικά παραχώρησε όλες τις απαραίτητες εγκρίσεις για την αναστήλωση του. Ο μύλος επισκευάστηκε για πρώτη φορά μερικώς το 1997 από την Εταιρία Προστασίας Πρεσπών με τη βοήθεια των κατοίκων του χωριού, εθελοντών του WWF Ελλάς και την υποστήριξη του Ιδρύματος MAVA. Το 2015 ολοκληρώθηκε η αποκατάστασή του, με την ευγενική δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και του Ιδρύματος Α.Γ. Λεβέντη και με την αμέριστη συμπαράσταση των αρμόδιων φορέων. Τη μελέτη αποκατάστασης και την επίβλεψη υλοποίησης του έργου ανέλαβαν οι αρχιτέκτονες Αγγέλα Γεωργαντά και Αχιλλέας Στόιος. Η αποκατάστασή του περιελάμβανε την επισκευή του κτίσματος, την ανακατασκευή των μηχανισμών και του συστήματος υδροδότησής του, καθώς και τη διαμόρφωση του περιβάλλοντα χώρου.

Σήμερα, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης, ο νερόμυλος αποτελεί ένα ζωντανό μνημείο της προβιομηχανικής μας κληρονομιάς που έχει ανακτήσει το ρόλο του στην καθημερινότητα του χωριού προσφέροντας τις υπηρεσίες του, το άλεσμα των σιτηρών και το πλύσιμο των χαλιών, στους κατοίκους του Αγίου Γερμανού και των γύρω χωριών της περιοχής. Επιπλέον, οι επισκέπτες μπορούν να ενημερωθούν για την ιστορία του νερόμυλου αλλά και για την οικολογική αξία του υδροδότη ποταμού, Αγίου Γερμανού, από την ειδική έκθεση που πλαισιώνει το εσωτερικό του κτιρίου.

«Ο νερόμυλος του Αγίου Γερμανού δεν είναι απλά ένα πολιτιστικό μνημείο αλλά αποτελεί σημείο αναφοράς για τον τόπο. Η επαναλειτουργία του αποτελούσε για όλους μας ένα όνειρο ετών που επιτέλους εκπληρώθηκε γεμίζοντας μας με μικτά συναισθήματα ενθουσιασμού και συγκίνησης. Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσους συνέβαλαν για την υλοποίηση του έργου, τους συντελεστές, τους δωρητές, τους εθελοντές, το Δήμο και τους τοπικούς φορείς, την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, αλλά κυρίως τους κατοίκους του χωριού για την υποστήριξη τους και τη θερμή υποδοχή της «νέας εποχής» του νερόμυλου» δήλωσε η Μυρσίνη Μαλακού, Δ/ντρια της Εταιρίας Προστασίας Πρεσπών.

«Η βράβευση της αποκατάστασης του παραδοσιακού Νερόμυλου του Αγίου Γερμανού Πρεσπών είναι ιδιαίτερα τιμητική για μας και είναι βαθειά συγκινητική μια τόσο σημαντική αναγνώριση για αυτό το ταπεινό προβιομηχανικό μνημείο» δήλωσαν οι υπεύθυνοι για την αποκατάσταση του έργου αρχιτέκτονες Αγγέλα Γεωργαντά και Αχιλλέας Στόιος.

«Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε θερμά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τη Εuropa Nostra και το δίκτυο των μελών που εκπροσωπεί, καθώς και τους κριτές του διαγωνισμού για τη σημαντική βράβευση ενός έργου που πραγματικά το αξίζει», δήλωσε η Λυδία Καρρά από την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού.

Την επίσημη ανακοίνωση μπορείτε να δείτε εδώ.

Για περισσότερες πληροφορίες:
Μαριάννα Βλάσση, Υπεύθυνη Επικοινωνίας, Εταιρία Προστασίας Πρεσπών, m.vlassi@wwf.gr, 6947692357.

Σημειώσεις για τους συντάκτες

1. Η Europa Nostra είναι Πανευρωπαϊκή ομοσπονδία μη-κυβερνητικών οργανισμών για την πολιτιστική κληρονομιά. Με την στήριξη ενός ευρύ δικτύου δημόσιων φορέων, ιδιωτικών εταιρειών και προσώπων και καλύπτοντας 40 χώρες σ’ όλη την Ευρώπη, προωθεί την πολιτιστική και φυσική της κληρονομιά. Ιδρύθηκε το 1963 και σήμερα αναγνωρίζεται ως το πιο αντιπροσωπευτικό δίκτυο πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ευρώπη. Πρόεδρος της οργάνωσης είναι ο Plácido Domingo, παγκοσμίου φήμης τενόρος και διευθυντής ορχήστρας.

2. Ο κύριος Θανάσης Μίνος, ένας 90 χρονών τεχνίτης, μυλωνάς και μπατατζής από τη Φιλιππιάδα είχε καθοριστικό ρόλο στην αποκατάσταση του μύλου, καθώς με τις οδηγίες και την καθοδήγησή του κατασκευάστηκαν, τοποθετήθηκαν και λειτούργησαν οι τρεις μηχανισμοί. Τον ευχαριστούμε θερμά, καθώς χωρίς τη βοήθειά του το έργο της αποκατάστασης δεν θα ήταν δυνατό.

3. Ο Παραδοσιακός Μύλος του Αγίου Γερμανού εγκαινιάστηκε στις 23 Σεπτεμβρίου σε μία εκδήλωση που διοργάνωσε η Εταιρία Προστασίας Πρεσπών (ΕΠΠ), o Δήμος Πρεσπών και ο Πολιτιστικός – Περιβαλλοντικός και Αθλητικός Σύλλογος Αγίου Γερμανού. Έκτοτε ο μύλος λειτουργεί και είναι επισκέψιμος με σταθερό ωράριο 10:00 – 16:00 κατά τη διάρκεια εορταστικών περιόδων, όπως η περίοδος των Χριστουγέννων και τα τριήμερα της Καθαράς Δευτέρας και της 25ης Μαρτίου, ενώ τον επισκέπτονται, κατόπιν συνεννόησης με την Εταιρία Προστασίας Πρεσπών, ανά τακτά χρονικά διαστήματα σχολεία, σύλλογοι και άλλες ομάδες που έρχονται στην περιοχή.

4. Το δεύτερο έργο από την Ελλάδα που έλαβε το βραβείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Πολιτιστική Κληρονομιά / Βραβείο Europa Nostra 2016 είναι ο Βυζαντινός Ναός Αγίου Πέτρου στη Καστάνια Μάνης. Πρόκειται για ένα απλό τετρακιόνιο σταυροειδή εγγεγραμμένο ναό του όψιμου 12ου αιώνα, με νάρθηκα με μορφή στοάς, ο οποίος προστέθηκε στα δυτικά του ναού κατά τον 13ο αιώνα, και ένα πυργοειδές κωδωνοστάσιο που οικοδομήθηκε το 1813. Οι κριτές σημείωσαν «τη σημασία και τη σπουδαιότητα αυτού του Ευρωπαϊκού μνημείου, που αποτελεί εικόνα της Βυζαντινής συμβολής στον Ευρωπαϊκό πολιτισμό». Οι τοιχογραφίες του ναού, οι οποίες ήταν δυσδιάκριτες πριν από τις εργασίες, μπορούν να αποτελέσουν υλικό μεγάλης αξίας για τους μελετητές της Ύστερης Βυζαντινής τέχνης. Η αποκατάσταση του ναού έτυχε θερμής υποδοχής από την τοπική κοινότητα που είχε πλήρη επίγνωση των πολιτιστικών και οικονομικών διαστάσεων του έργου.