Απειλές

Εκδηλώσεις

<<  Φεβρουάριος 2018  >>
 Δε  Τρ  Τε  Πε  Πα  Σα  Κυ 
     1  2  3  4
  5  6  7  8  91011
12131415161718
19202122232425
262728    

Επισκέπτες

1162379

Τελευταία ενημέρωση

Πέμπτη 10 Απρίλιος 2014, 16:07


Απειλές

 

 

Η επιβίωση των ενδημικών ειδών ψαριών των Πρεσπών απειλείται από την υποβάθμιση της ποιότητας και τη μείωση της ποσότητας των νερών, την υποβάθμιση των χώρων αναπαραγωγής των ψαριών, τον ανταγωνισμό από τα ξενικά είδη και τη λαθραλιεία. Άμεση προτεραιότητα αποτελεί η ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου Σχεδίου Διαχείρισης των ψαριών και της αλιείας, το οποίο αφενός θα λαμβάνει υπόψη τις οικολογικές ανάγκες των ψαριών και τις απαιτήσεις της αλιείας και αφετέρου θα θέσει το πλαίσιο για την αποτελεσματική προστασία τους και τη σωστή διαχείριση κι ενίσχυση της αλιευτικής παραγωγής.

H ρύπανση και η μόλυνση των νερών


Αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη απειλή και δυστυχώς είναι δύσκολο κανείς να την αντιληφθεί εγκαίρως. Συνήθως δεν είναι ορατή και επιδρά σταδιακά και αργά στο οικοσύστημα. Η ρύπανση μπορεί να προέρχεται από γεωργικά, αστικά αλλά και βιομηχανικά απόβλητα.

Ο ευτροφισμός των νερών αποτελεί μία από τις πιο σοβαρές επιπτώσεις της ρύπανσης. Προκαλείται όταν καταλήγουν στις λίμνες μεγάλες ποσότητες ουσιών πλούσιων σε θρεπτικά συστατικά, όπως το άζωτο και ο φώσφορος. Τέτοιες ουσίες περιέχονται σε μεγάλες ποσότητες, μεταξύ άλλων, στα γεωργικά λιπάσματα αλλά και σε άλλα λύματα. Αυτή η αύξηση των θρεπτικών συστατικών στα νερά προκαλεί την υπερβολική ανάπτυξη μικροοργανισμών του νερού, η οποία οδηγεί συχνά σε μείωση του οξυγόνου, γεγονός που επιφέρει το θάνατο των ψαριών. Τα τελευταία χρόνια η μείωση του όγκου του νερού της Μεγάλης Πρέσπας επιδεινώνει τις αρνητικές επιπτώσεις της ρύπανσης.

Σημαντικό πρόβλημα αποτελεί και η ανεξέλεγκτη απόθεση σκουπιδιών και μπάζων στις κοίτες των λιμνών και των ποταμών, η οποία, πέραν της αισθητικής υποβάθμισης, συνιστά επίσης σοβαρή εστία μόλυνσης των νερών.


Τα ξενικά είδη ψαριών


Οι «ξένοι εισβολείς» αποτελούν μία από τις κυριότερες απειλές για τα ντόπια ψάρια. Εισέρχονται στις λίμνες σκόπιμα ή κατά λάθος μέσω των εμπλουτισμών.

Συνολικά οι λίμνες των Πρεσπών φιλοξενούν 12 «λαθρεπιβάτες», οι αρνητικές επιδράσεις των οποίων είναι πολλαπλές διότι μπορεί:


1) να ανταγωνίζονται τα ντόπια ψάρια που τρέφονται με την ίδια τροφή, όπως η ψευτορασμπόρα το τσιρονάκι κ.ά.
2) να ανταγωνίζονται τα ντόπια διεκδικώντας σπέρμα κατά τη γονιμοποίηση, όπως για παράδειγμα η πεταλούδα.
3) να θηρεύουν τα ντόπια είδη, όπως συμβαίνει με το ηλιόψαρο που τρέφεται με αυγά και γόνο άλλων ειδών.

Τέλος, μπορεί να έχουν άλλες απρόβλεπτες επιπτώσεις που επηρεάζουν ολόκληρο το οικοσύστημα, όπως για παράδειγμα η πεταλούδα, η οποία ανασκαλεύοντας το βυθό για να ψάξει την τροφή της επαναφέρει στο νερό θρεπτικά συστατικά που έχουν κατακάτσει στον πυθμένα, επιταχύνοντας έτσι το ρυθμό ευτροφισμού των λιμνών.

Η υποβάθμιση των τόπων αναπαραγωγής


Τα ψάρια των Πρεσπών αναπαράγονται (τοπικά «ρασίζουν») στην ακρολιμνιά, σε μέρη με χαμηλή βλάστηση (φυτόφιλα), σε αμμώδεις-χαλικώδεις ακτές (λιθόφιλα), ή και στους δύο τύπους (λιθοφυτόφιλα) ανάλογα με τις συνθήκες. Παράλληλα, κάποια είδη είναι ρεόφιλα, δηλαδή προτιμούν τα ποτάμια και τα ρυάκια για την αναπαραγωγή τους.

Τα υγρά λιβάδια είναι παραλίμνιες περιοχές με χαμηλή βλάστηση, οι οποίες πλημμυρίζουν την άνοιξη με την άνοδο της στάθμης. Στη Μικρή Πρέσπα η εγκατάλειψη παραδοσιακών πρακτικών κοψίματος και βόσκησης των καλαμιώνων ευνόησε στο πρόσφατο παρελθόν την επέκταση των τελευταίων σε βάρος των υγρών λιβαδιών. Σήμερα, η διαχείριση που γίνεται ξανά με κόψιμο και βόσκηση αποκαθιστά σταδιακά τα υγρά λιβάδια και μαζί με την ορθή διαχείριση της στάθμης επεκτείνουν και βελτιώνουν τους χώρους αναπαραγωγής των φυτόφιλων ειδών ψαριών ωφελώντας τα ίδια τα ψάρια, τα ψαροφάγα πουλιά και το εισόδημα των αλιέων.

Οι χώροι αναπαραγωγής στην ακρολιμνιά γίνονται ακατάλληλοι για «ράσισμα» όταν γεμίζουν με καλάμια και όταν χαμηλώνει απότομα η στάθμη της λίμνης, με αποτέλεσμα τα αυγά να μένουν έξω από το νερό, ή όταν οι περιοχές με χαλικώδεις βυθούς καλύπτονται από λεπτόκοκκο ίζημα (λάσπη).

Επίσης, η υπερβολική απόληψη νερού για άρδευση και ύδρευση μειώνει τον όγκο των υδάτων στα ρυάκια˙ έτσι εποχιακά διακόπτεται η επικοινωνία τους με τη λίμνη, με συνέπεια να μειώνεται η επιφάνεια των χώρων αναπαραγωγής για τα είδη που αναπαράγονται σε ρέοντα ύδατα (μπράνα, σκουμπούζι, κέφαλος, τσιρονάκι και βρυγοβελονίτσα). Επιπλέον, οι αναβαθμοί και τα φράγματα εμποδίζουν τα ανάδρομα είδη να «ανέβουν» στα ρυάκια για να γεννήσουν. Η απογύμνωση των ρυακιών από την παρόχθια δενδρώδη βλάστηση είναι εξίσου επιζήμια για την επιβίωση των αυγών της πέστροφας, διότι  εξαιτίας της έλλειψης σκίασης αυξάνει η θερμοκρασία των νερών και μειώνεται το οξυγόνο.

Η λαθραλιεία


Όταν το ψάρεμα «κλείνει» για μερικές βδομάδες ώστε να μπορέσουν τα ψάρια να γεννήσουν ανενόχλητα, κάποιοι, λόγω έλλειψης φύλαξης, λαθραλιεύουν με καμάκια στους τόπους ρασίσματος, κυρίως με στόχο τα γριβάδια. Αυτό είναι καταστροφικό για τον πολλαπλασιασμό των ψαριών διότι απομακρύνονται τα θηλυκά πριν προλάβουν να γεννήσουν τα εκατομμύρια αυγά τους. Το ψάρεμα μπράνας με τα χέρια στο ποτάμι κατά την περίοδο αναπαραγωγής έχει πια μειωθεί ριζικά και επιτρέπεται μόνο για μερικές ημέρες το χρόνο ως ανάμνηση της παράδοσης.





 

Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση