Τεύχος 11, Ιούνιος 2013

Συνάντηση του περιβαλλοντικού δικτύου PrespaNet στο ψηλότερο σημείο της Πρέσπας
 

Την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος του 2011, επιστήμονες από την Κίνα, τη Ρωσία και τις ΗΠΑ ανέβηκαν ...

Περισσότερα...

Πανελλαδική Απογραφή Πελεκάνων για πρώτη φορά!
 

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε η πρώτη Πανελλαδική Απογραφή Πελεκάνων σε 30 υγρότοπους της χώρας. Η δράση ...

Περισσότερα...

Βραβείο «Βύρων Αντίπας» στη Μυρσίνη Μαλακού και την Εταιρία Προστασίας Πρεσπών
 

Με το βραβείο «Βύρων Αντίπας» 2013 τίμησε η Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης (ΕΕΠΦ) τη Μυρσίνη Μαλακού...

Περισσότερα...

Το δίκτυο περιβαλλοντικών οργανώσεων Prespa Net γιορτάζει την Παγκόσμια Ημέρα Βιοποικιλότητας στην ΠΓΔΜ

Στις 22 Μαΐου, Παγκόσμια Ημέρα Βιοποικιλότητας, τα μέλη του περιβαλλοντικού δικτύου για την Πρέσπα (Prespa Net) συναντήθηκαν ...

Περισσότερα...
Η τεχνολογία στην πρώτη γραμμή για την παρακολούθηση της ορνιθοπανίδας με την υποστήριξη του Πράσινου Ταμείου

Τηλεκατευθυνόμενο ελικόπτερο και εκτεταμένη...

Περισσότερα...
Μικροί και μεγάλοι εξερευνούν την Πρέσπα!

Ο Ιούνιος είναι μια από τις καλύτερες εποχές του χρόνου για να εξερευνήσει κανείς την Πρέσπα, καθότι τα χρώματα, οι μυρωδιές ...

Περισσότερα...

           Ακολουθήστε μας στο facebook

Συνάντηση του περιβαλλοντικού δικτύου PrespaNet στο ψηλότερο σημείο της Πρέσπας
Μία διήμερη διάσχιση του όρους Pelister με κατάληξη στη λεκάνη της Πρέσπας
 

Την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος του 2011, επιστήμονες από την Κίνα, τη Ρωσία και τις ΗΠΑ ανέβηκαν στο Έβερεστ και έστειλαν από την κορφή του μήνυμα για την προστασία του περιβάλλοντος. Δύο χρόνια αργότερα, στις αρχές Ιουλίου 2013, το δίκτυο PrespaNet εμπνεύστηκε από αυτή τη δράση, κι έτσι μέλη των τριών περιβαλλοντικών οργανώσεων (MES, PPNEA και ΕΠΠ) που συμμετέχουν στο δίκτυο πραγματοποίησαν ανάβαση στο όρος Pelister (Περιστέρι), που στα 2.601μ είναι το ψηλότερο βουνό της περιοχής των Πρεσπών.

Το μήνυμα που έστειλαν οι ορειβάτες από την «στέγη της Πρέσπας» είναι ότι η διασυνοριακή περιβαλλοντική συνεργασία στην Πρέσπα πρέπει να εκτείνεται από τις λίμνες μέχρι τις κορυφές των βουνών και στις τρεις χώρες.

Αυτό δεν είναι απλά ένα συμβολικό μήνυμα αλλά έχει και ουσιαστικό περιεχόμενο: στην Πρέσπα μπορεί κανείς από το επίπεδο των λιμνών στα 845μ να βρεθεί σε λιγότερο από 10 χλμ στην αλπική ζώνη σε υψόμετρα πάνω από 2.000μ. Καθοδόν θα συναντήσει διαδοχικές κλιματικές ζώνες και ζώνες βλάστησης, και μία τεράστια ποικιλία χλωρίδας, πανίδας, βιοτόπων και τοπίων. Τα ψηλά βουνά είναι άγνωστα στον πολύ κόσμο, και τα επισκέπτονται ελάχιστοι, σε αντίθεση με τους πασίγνωστους υγρότοπους της Πρέσπας και τα όμορφα χωριά της.

Η ανάβαση ξεκίνησε νωρίς το πρωί της 6ης Ιουλίου. 20 συμμετέχοντες από την MES, την PPNEA και την ΕΠΠ κίνησαν από το χωριό Νίζε Πόλε και μετά από 4 ώρες πεζοπορίας βρέθηκαν στο ορειβατικό καταφύγιο του Pelister δίπλα σε μία αλπική λίμνη παγετωνικής προέλευσης. Στη διάρκεια της διαδρομής διέσχισαν το πανέμορφο δάσος πενταβέλονης πεύκης και τα αλπικά λιβάδια του Pelister, γεμάτα από αγριολούλουδα αυτή την εποχή του έτους. Ασυνήθιστη ομορφιά είχαν οι αμφιθεατρικές παγετωνικές κοιλάδες (cirques) του βουνού και οι «πέτρινοι ποταμοί», αποτελούμενοι από πελώριους γρανιτικούς ογκόλιθους – πραγματικά γεωλογικά μνημεία της φύσης.

Από τις ανεμοδαρμένες κορυφές πάνω από την αλπική λίμνη – οι οποίες αποτελούν το ψηλότερο σημείο εντός της λεκάνης των Πρεσπών με υψόμετρο 2.420μ – οι πεζοπόροι ανταμείφθηκαν με εκπληκτική θέα της Μικρής και της Μεγάλης Πρέσπας. Μετά από μια γεμάτη μέρα πεζοπορίας και εξερεύνησης, και λίγο πριν ξεσπάσει καταιγίδα, οι συμμετέχοντες βρέθηκαν στην θαλπωρή του ορειβατικού καταφυγίου στις όχθες της αλπικής λίμνης.

Την επόμενη μέρα οι πεζοπόροι κατέβηκαν προς την κοιλάδα των Πρεσπών από ένα όμορφο μονοπάτι που σε ορισμένα σημεία του ακολουθεί μία στρατιωτική οδό του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, διασχίζοντας αλπικά λιβάδια, γρανιτικούς πέτρινους ποταμούς και δάση οξιάς και βελανιδιάς, και κατέληξαν στο Μπραΐτσινο, ένα παραδοσιακό χωριό με 150 ψυχές. Η αρχιτεκτονική του και τα εκκλησιαστικά του μνημεία διατηρούνται πολύ καλά και είναι χαρακτηριστικά των χωριών της Πρέσπας και στις τρεις χώρες.

Στη διάρκεια αυτών των δυο ημερών, τα μέλη του PrespaNet απόλαυσαν την καλή παρέα, μίλησαν για τη δουλειά τους, και συζήτησαν τρόπους για να ενισχύσουν και προωθήσουν το δίκτυο. Το πιο σημαντικό όμως ήταν ότι, αντί για άλλη μία συνάντηση μέσα στους τέσσερις τοίχους ενός γραφείου, βρέθηκαν ανάμεσα στα άγνωστα στους περισσότερους αλπικά τοπία με τη σπάνια και εύθραυστη βιοποικιλότητα. Τα βουνά αξίζουν την προσοχή μας και χρειάζονται προστασία καθώς μπορεί κι αυτά να αντιμετωπίσουν απειλές όπως και η υπόλοιπη Πρέσπα.

Τέλος, ένα μεγάλο ευχαριστώ από τους συμμετέχοντες προς το Εθνικό Πάρκο του Pelister για την πολύτιμη βοήθειά του και τους φύλακες του πάρκου που μας συνόδεψαν σε όλη τη διαδρομή.

 

        Πανελλαδική Απογραφή Πελεκάνων για πρώτη φορά!

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε η πρώτη Πανελλαδική Απογραφή Πελεκάνων σε 30 υγρότοπους της χώρας. Η δράση αυτή αποτέλεσε μια πρωτοβουλία της Εταιρίας Προστασίας Πρεσπών (ΕΠΠ) και της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας (ΕΟΕ) κι αφορούσε στην απογραφή των δύο ειδών πελεκάνων: του παγκοσμίως απειλούμενου με εξαφάνιση Αργυροπελεκάνου (Pelecanus crispus) και του Ροδοπελεκάνου (Pelecanus onocrotalus), ειδών που απαντώνται και φωλιάζουν στην Ελλάδα. Η απογραφή έγινε σε συνεργασία με δέκα από τους Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών: Φ.Δ. Δέλτα Έβρου, Φ.Δ. Δέλτα Νέστου - Βιστωνίδας – Ισμαρίδας, Φ.Δ. Λιμνών Κορώνειας – Βόλβης, Φ.Δ. Λίμνης Κερκίνης, Φ.Δ. Δέλτα Αξιού - Λουδία – Αλιάκμονα, Φ.Δ. Εθνικού Πάρκου Πρεσπών, Φ.Δ. Λίμνης Παμβώτιδας, Φ.Δ. Κάρλας – Μαυροβουνίου – Κεφαλόβρυσου - Βελεστίνου, Φ.Δ. Υγροτόπων Αμβρακικού, Φ.Δ. Υγροτόπων Κοτυχίου-Στροφυλιάς και Φ.Δ. Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου. Συνολικά στην καταγραφή συμμετείχαν περισσότερα από 40 άτομα, στελέχη των Φορέων Διαχείρισης, μέλη των 2 ΜΚΟ και εθελοντές ορνιθοπαρατηρητές.

Στόχος της απογραφής ήταν να καταμετρηθεί ο συνολικός αριθμός πελεκάνων που χρησιμοποιεί τους Υγρότοπους της Ελλάδας κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου. Τα δεδομένα που προέκυψαν συμβάλλουν στο σχεδιασμό μέτρων προστασίας, διατήρησης και διαχείρισης των πελεκάνων της χώρας, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό στην περίπτωση του Αργυροπελεκάνου. Πρόκειται για ένα είδος διεθνούς ενδιαφέροντος για το οποίο η Ελλάδα φέρει μεγάλη ευθύνη, καθώς φιλοξενεί στη Λίμνη Μικρή Πρέσπα τη μεγαλύτερη αποικία του είδους στον κόσμο (περίπου 1200 ζευγάρια) και σε εθνικό επίπεδο πάνω από το 25% του παγκόσμιου πληθυσμού!

Συνολικά καταγράφηκαν 3564 Αργυροπελεκάνοι σε 16 Υγρότοπους της χώρας και 684 Ροδοπελεκάνοι σε 9 Υγρότοπους, ενώ παρουσία και των δύο ειδών καταγράφηκε σε 8 από τους 30 υγρότοπους στους οποίους πραγματοποιήθηκε η απογραφή. Κεντρική σημασία στην προστασία και διατήρηση των δύο ειδών έχουν οι υγρότοποι όπου αυτά αναπαράγονται (Λίμνη Μικρή Πρέσπα, Υγρότοποι Αμβρακικού, Λίμνη Κερκίνη, Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου και Ταμιευτήρας Κάρλας) κι όπου, ως αναμενόταν, καταγράφηκαν σημαντικοί αριθμοί.

Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει να γίνει στην πιο πρόσφατα εγκαθιδρυμένη αποικία του Αργυροπελεκάνου, αυτήν στον ταμιευτήρα της Κάρλας. Η περιοχή έχει ήδη μεγάλη σημασία για τους Αργυροπελεκάνους, αλλά η διατήρηση της αναπαραγωγής τους εκεί θα εξασφαλιστεί μόνο όταν αποκατασταθεί πλήρως και όπως πρέπει το υγροτοπικό κομμάτι της λίμνης καθώς σε λίγους μήνες η υφιστάμενη νησίδα φωλιάσματος θα πάψει να υπάρχει λόγω της ανόδου της στάθμης.

Συγχρόνως, η απογραφή μάς αποκάλυψε τον πολύ σημαντικό ρόλο κάποιων υγροτόπων, οι οποίοι χρησιμοποιούνται ως τόποι διατροφής και κουρνιάσματος από μεγάλο αριθμό πελεκάνων. Οι υγρότοποι αυτοί βρίσκονται σε σχετικά μικρή απόσταση από τους τόπους αναπαραγωγής και συμβάλλουν καταλυτικά στην κάλυψη των αυξημένων αναγκών τροφής κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου. Τέτοιοι είναι οι λίμνες της Δυτικής Μακεδονίας - Βεγορίτιδα, Χειμαδίτιδα και ο ταμιευτήρας Πολυφύτου, η λίμνη Βόλβη στην Κεντρική Μακεδονία και οι λιμνοθάλασσες Κοτυχίου & Προκόπου στη Δυτική Πελοπόννησο. Παράλληλα, οι Υγρότοποι αυτοί αποτελούν ασφαλείς και πλούσιες σε τροφή περιοχές που εξασφαλίζουν τη διαβίωση και των μη αναπαραγόμενων ατόμων. Επιπλέον, κάποιοι από αυτούς πιθανώς να αποτελέσουν και μελλοντικούς τόπους φωλιάσματος για τα δύο είδη.

Από την πρώτη Πανελλαδική Απογραφή Πελεκάνων αναδείχθηκε η επιτακτική ανάγκη για ολοκληρωμένη προστασία και σωστή διαχείριση του συνόλου των Υγροτόπων της χώρας, αυτών των πολύ παραγωγικών και πλούσιων σε βιοποικιλότητα οικοσυστημάτων που προσφέρουν αναρίθμητα αγαθά και υπηρεσίες στον άνθρωπο! Όλοι οι εμπλεκόμενοι Φορείς και ΜΚΟ προσβλέπουν στην επανάληψη της απογραφής και τα επόμενα χρόνια.

 

Βραβείο «Βύρων Αντίπας» στη Μυρσίνη Μαλακού και την Εταιρία Προστασίας Πρεσπών

Με το βραβείο «Βύρων Αντίπας» 2013 τίμησε η Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης (ΕΕΠΦ) τη Μυρσίνη Μαλακού, διευθύντρια της Εταιρίας Προστασίας Πρεσπών, για την πολύχρονη και καθοριστική συμβολή της στην προστασία της φύσης και τη στήριξη της κοινωνίας της Πρέσπας. Το βραβείο αυτό απονέμεται κάθε χρόνο από το 1998 σε πρόσωπα ή μη κυβερνητικούς φορείς που συνέβαλαν αποτελεσματικά, διαχρονικά και με ανιδιοτέλεια στην προστασία του περιβάλλοντος. Φέτος η βράβευση έγινε σε εκδήλωση που έλαβε χώρα στις 22 Μαΐου στην Πλάκα. Κατά την απονομή του βραβείου, η Μυρσίνη Μαλακού κάλεσε στο βήμα τον δήμαρχο Πρεσπών κ. Βασίλειο Τσέπα και τον πρόεδρο της ΕΠΠ κ. Θύμιο Παπαγιάννη, ώστε να παραλάβουν μαζί το βραβείο, θέλοντας έτσι να υπογραμμίσει ότι η προστασία της περιοχής δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική χωρίς τη συνεργασία των κατοίκων, των τοπικών φορέων της Πρέσπας και των ελληνικών και ξένων περιβαλλοντικών οργανώσεων που απαρτίζουν τη Γενική Συνέλευση της ΕΠΠ και υποστηρίζουν το έργο της από την αρχή της ίδρυσής της.

Ο Βύρων Αντίπας, πρώην γραμματέας της ΕΕΠΦ, ήταν από τους πρωτοστάτες της προστασίας της φύσης και ένας από τους πρώτους επιστήμονες και οικολόγους που είχαν ανακαλύψει ήδη από το 1960 τη σημαντικότητα της περιοχής των Πρεσπών. Το 1974, μαζί με τον διεθνούς φήμης ζωολόγο δρ. Luc Hoffmann, έναν άνθρωπο με όραμα για την περιοχή, κατάφεραν να ανακηρυχθεί η περιοχή των Πρεσπών Εθνικός Δρυμός. Λίγα χρόνια αργότερα, τρία ακόμα άτομα ήρθαν να συνθέσουν το παζλ του πρώτου εγχειρήματος για την προστασία της περιοχής: ο βιολόγος-ορνιθολόγος δρ. Γιώργος Κατσαδωράκης, ο χωροτάκτης και περιβαλλοντολόγος Θύμιος Παπαγιάννης, πρόεδρος πλέον της ΕΠΠ, και φυσικά η βιολόγος Μυρσίνη Μαλακού, διευθύντρια της ΕΠΠ. Αυτά τα πρόσωπα συντέλεσαν καθοριστικά στην ίδρυση της Εταιρίας Προστασίας Πρεσπών το 1991 φέρνοντας σε επαφή μια σειρά Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων με ενδιαφέρον και ανησυχία για την περιοχή.

Όλα αυτά τα χρόνια η ΕΠΠ με την ενεργό συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας αγωνίζεται για την προστασία της περιοχής προς όφελος των κατοίκων της σήμερα και στο μέλλον. Το βραβείο αυτό, λοιπόν, ανήκει στην Πρέσπα, και πρέπει όλοι να θυμόμαστε ότι η προσπάθεια προστασίας της περιοχής πρέπει να είναι συλλογική.

 

Το δίκτυο περιβαλλοντικών οργανώσεων Prespa Net γιορτάζει την Παγκόσμια Ημέρα Βιοποικιλότητας στην ΠΓΔΜ

Στις 22 Μαΐου, Παγκόσμια Ημέρα Βιοποικιλότητας, τα μέλη του περιβαλλοντικού δικτύου για την Πρέσπα (Prespa Net) συναντήθηκαν σε εκδήλωση που διοργάνωσε η περιβαλλοντική οργάνωση ΜΕS στις ακτές της Μεγάλης Πρέσπας στο Oteshevo της ΠΓΔΜ. Να υπενθυμίσουμε ότι το δίκτυο Prespa Net απαρτίζεται από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις MES (ΠΓΔΜ), PPNEA (Αλβανία) και ΕΠΠ (Ελλάδα). Η εκδήλωση διοργανώθηκε στο πλαίσιο διεθνούς καμπάνιας ευαισθητοποίησης για την προστασία της βιοποικιλότητας στις λίμνες των Πρεσπών, της Οχρίδας και της Σκόδρας, με την υποστήριξη της γερμανικής αναπτυξιακής εταιρίας GIZ (Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit).

Στην εκδήλωση συμμετείχαν εκπρόσωποι κρατικών φορέων, περιβαλλοντικές και πολιτιστικές ΜΚΟ αλλά και σχολεία της περιοχής, και διάφορες δραστηριότητες έλαβαν χώρα. Η ημέρα ξεκίνησε με ομιλίες φορέων από την ΠΓΔΜ, οι οποίοι τόνισαν τη σημασία της βιοποικιλότητας και της προστασίας του περιβάλλοντος γενικότερα. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη μοναδική βιοποικιλότητα της Πρέσπας και στην αναγκαιότητα της διασυνοριακής συνεργασίας για την προστασία της. Το Πάρκο Πρεσπών και το δίκτυο Prespa Net αποτελούν τα σημαντικότερα μέσα προς αυτή την κατεύθυνση, αν και, όπως επισημάνθηκε, η Ελλάδα ακόμα καθυστερεί να επικυρώσει τη Συμφωνία για το Πάρκο Πρεσπών.

Στη συνέχεια, ακολούθησε έκθεση με τις καλλιτεχνικές δημιουργίες των παιδιών με θέμα τη βιοποικιλότητα, ενώ κάθε οργάνωση ή φορέας είχαν τον δικό τους πάγκο με φυλλάδια, βιβλία και ποικίλο ενημερωτικό υλικό, προβάλλοντας την περιοχή. Οι παρευρισκόμενοι είχαν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν και σε παράλληλες εκδηλώσεις όπως προβολή ντοκιμαντέρ και βόλτα στις όχθες της Μεγάλης Πρέσπας. Εκεί οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν μια σύντομη επίδειξη των μεθόδων παρατήρησης εντόμων και υδρόβιων πουλιών από τους ειδικούς της MES.

Η εκδήλωση ήταν μια ευκαιρία να βρεθούν τα μέλη του δικτύου μαζί και μεταξύ άλλων να συζητήσουν, για ακόμα μία φορά, την αναγκαιότητα της διασυνοριακής συνεργασίας προς όφελος της περιοχής των Πρεσπών.
 

 

Η τεχνολογία στην πρώτη γραμμή για την παρακολούθηση της ορνιθοπανίδας με την υποστήριξη του Πράσινου Ταμείου

Τηλεκατευθυνόμενο ελικόπτερο και εκτεταμένη χρήση πομπών παρακολούθησης έχουν ενταχθεί πλέον στα καθημερινά εργαλεία παρακολούθησης της ορνιθοπανίδας από την Εταιρία Προστασίας Πρεσπών (ΕΠΠ). Με την υποστήριξη του Πράσινου Ταμείου υλοποιούνται ερευνητικές δράσεις με καινοτόμες μεθόδους, οι οποίες εντάσσονται στο ευρύτερο πρόγραμμα της ΕΠΠ για έρευνα και παρακολούθηση των σπάνιων και απειλούμενων ειδών πουλιών της Πρέσπας. Στόχος των δράσεων είναι η συλλογή στοιχείων που συμβάλλουν στο σχεδιασμό και την εφαρμογή μέτρων για την προστασία των συγκεκριμένων ειδών. Συγκεκριμένα, οι χρηματοδοτούμενες δράσεις αφορούν:

Τηλεκατευθυνόμενο ελικόπτερο: Για την καταμέτρηση του συνολικού αριθμού φωλιών των δύο ειδών πελεκάνων (Pelecanus crispus, Pelecanus onocrotalus), των σταχτόχηνων (Anser anser rubrirostris) και των ερωδιών (επτά είδη) που φωλιάζουν στη Μικρή Πρέσπα σε μεικτές αποικίες, η ΕΠΠ έχει επιλέξει τη χρήση τηλεκατευθυνόμενου ελικοπτέρου. Ο συγκεκριμένος τρόπος παρακολούθησης επιλέχθηκε όχι μόνο γιατί δίνει ακριβή στοιχεία για τους αριθμούς των αναπαραγόμενων πουλιών, αλλά κυρίως γιατί ελαχιστοποιεί την όχληση στις αποικίες των απειλούμενων αυτών ειδών σε σύγκριση με την εναλλακτική μέθοδο των επιτόπιων επισκέψεων. Με τη βοήθεια του Πράσινου Ταμείου καθίστανται δυνατές η εκπαίδευση συνεργατών της ΕΠΠ από έμπειρο εξειδικευμένο χειριστή για τη χρήση του καθώς και οι όποιες τεχνικές βελτιώσεις του συστήματος απαιτούνται κάθε φορά.

Πομπούς για τους αργυροπελεκάνους: Η ΕΠΠ, στο πλαίσιο της μακροχρόνιας έρευνας και παρακολούθησης του πληθυσμού των αργυροπελεκάνων, έχει ξεκινήσει τηλεμετρική παρακολούθηση των μετακινήσεων των πουλιών με την τοποθέτηση GPS/GSM πομπών. Το Πράσινο Ταμείο, στηρίζοντας τη δράση αυτή, έκανε δυνατή την αγορά 9 πομπών, με σκοπό να μελετηθούν οι μετακινήσεις των αργυροπελεκάνων, όπως και η χρήση χώρου του είδους, αλλά και για να απαντηθούν σημαντικά ερωτήματα σχετικά με τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν κατά τη διάρκεια των μετακινήσεών τους και τη θνησιμότητά τους. Ως τώρα έχουν τοποθετηθεί 3 από τους 9 πομπούς και μέσα στις επόμενες βδομάδες προγραμματίζεται η τοποθέτηση και των υπολοίπων. Τα πρώτα στοιχεία που έχουν συλλεχθεί φανερώνουν εκτεταμένη χρήση του Διασυνοριακού Πάρκου Πρεσπών, αλλά και κάποιων υγροτόπων της Δυτικής Μακεδονίας, όπως ο ταμιευτήρας Πολυφύτου. Η καταγραφή των μετακινήσεων των μαρκαρισμένων αργυροπελεκάνων αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από τον Αύγουστο και μετά οπότε και ξεκινάει η μετανάστευση του είδους προς υγρότοπους της ανατολικής Ελλάδας και της Τουρκίας.

Αεροφωτογραφίες: Η μεγαλύτερη απειλή που αντιμετωπίζουν οι αργυροπελεκάνοι στην Πρέσπα είναι η συρρίκνωση των κατάλληλων νησίδων φωλιάσματος. Οι νησίδες αυτές αποτελούνται από συσσωματώματα ριζωμάτων του κοινού καλαμιού Phragmites australis που απαντάται στις παραλίμνιες περιοχές των λιμνών μαζί με το ψαθί Typha spp., ένα υδρόβιο φυτό που παρατηρείται να ανταγωνίζεται και να εκτοπίζει το κοινό καλάμι. Για την επιστημονική τεκμηρίωση της επιθετικής επέκτασης του ψαθιού εις βάρος του κοινού καλαμιού αγοράστηκαν με τη βοήθεια του Πράσινου Ταμείου αεροφωτογραφίες από διάφορα έτη, οι οποίες ύστερα από επεξεργασία θα βοηθήσουν στο να σχηματιστεί μια συνολική εικόνα της αλλαγής του καλαμιώνα.

Πομπούς για τις σταχτόχηνες: Στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος για την οικολογία του είδους που εφαρμόζει, η ΕΠΠ τοποθετεί GPS/Bluetooth πομποδέκτες σε άτομα σταχτόχηνας για τη διερεύνηση των μετακινήσεων του πληθυσμού εντός και εκτός της λεκάνης των Πρεσπών, αλλά και της χρήσης χώρου του είδους. Ήδη τον προηγούμενο Οκτώβρη στην πρώτη επιτυχημένη σύλληψη χηνών, τοποθετήθηκαν με χρηματοδότηση του ιδρύματος Μποδοσάκη 4 GPS/Bluetooth πομποδέκτες σε 4 αρσενικά άτομα Σταχτόχηνας. Το Πράσινο Ταμείο υποστηρίζοντας την δράση αυτή χρηματοδότησε την αγορά 5 νέων πομποδεκτών GPS/Bluetooth, καθώς και την δεύτερη «επιχείρηση» σύλληψης των πουλιών που θα γίνει τον Οκτώβριο του 2013.

Με την υποστήριξη, λοιπόν, του Πράσινου Ταμείου οι δράσεις παρακολούθησης των παραπάνω ειδών γίνονται αποτελεσματικότερα και με λιγότερους κινδύνους για τα σπάνια αυτά είδη.

Οι δράσεις εντάσσονται στο έργο με τίτλο «Παρακολούθηση ορνιθοπανίδας μέσω καινοτόμων μεθόδων και εργαλείων» που έλαβε χρηματοδότηση ύψους 48.164€ από το Πράσινο ταμείο στα πλαίσια του χρηματοδοτικού προγράμματος «Περιβαλλοντική έρευνα-καινοτομία-επιδεικτικές δράσεις-διεθνής συνεργασία 2012» και αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Οκτώβριο του 2013.
 

Μικροί και μεγάλοι εξερευνούν την Πρέσπα!

Ο Ιούνιος είναι μια από τις καλύτερες εποχές του χρόνου για να εξερευνήσει κανείς την Πρέσπα, καθότι τα χρώματα, οι μυρωδιές και οι ήχοι συνυφαίνουν περισσότερο ένα ανοιξιάτικο παρά καλοκαιρινό τοπίο. Ευκαιρία λοιπόν για εκδρομές και δραστηριότητες στη φύση!

Την Πέμπτη 6 Ιουνίου, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, διοργανώθηκε ειδική ξενάγηση για τους Πρεσπιώτες με θέμα τα «Βυζαντινά μνημεία της Πρέσπας». Αφετηρία και κεντρικό μέρος της ξενάγησης αποτέλεσε φυσικά το νησί του Αγίου Αχιλλείου, μιας και εκεί φιλοξενούνται μερικά από τα πιο σημαντικά βυζαντινά μνημεία. Πρώτη στάση, η γνωστή Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου, η οποία χτίστηκε το 983-988 από τον Βούλγαρο ηγεμόνα Σαμουήλ, για να υποδεχτεί το σκήνωμα του Αγίου Αχιλλείου που μετέφερε από τη Λάρισα, την οποία είχε κυριεύσει σε μια από τις εκστρατείες του. Στη συνέχεια, οι εκδρομείς κατηφόρισαν προς το Μοναστήρι της Παναγίας Πορφύρας μέσα από το πυκνό δάσος. Χαρακτηριστικό της διαδρομής είναι μια μεγάλη καστανιά με παλιές τρύπες από δρυοκολάπτες. Σύμφωνα με το μύθο, οι καλόγεροι του μοναστηριού φύτευαν καστανιές τόσο για να τρώνε τα κάστανα όσο και για να τα αλέθουν, παράγοντας αλεύρι. Το μοναστήρι χτίστηκε το 1524 και δυστυχώς σήμερα σώζεται μόνο ένα κτίριο, το καθολικό, στο οποίο διασώζονται μερικές από τις παλαιότερες και καλύτερες τοιχογραφίες της Πρέσπας.

Προτού οι εκδρομείς με τη συνοδεία των ξεναγών της ΕΠΠ εγκαταλείψουν το νησί του Αγίου Αχιλλείου και κατευθυνθούν προς τον οικισμό Ψαράδες και τα περίφημα ασκηταριά, δεν παρέλειψαν και μια μικρή στάση για ορνιθοπαρατήρηση στο λόφο της Κρίνας. Εκεί μπορεί κανείς να παρατηρήσει τις αποικίες των αργυροπελεκάνων, ενώ ο ουρανός είναι κυριολεκτικά γεμάτος από κάθε λογής πουλιά που πετούν από και προς τη φωλιά τους. Από το χωριό Ψαράδες ξεκίνησε με βάρκα η περιήγηση στα ασκηταριά. Η φυσική ομορφιά αλλά και η απομόνωση της περιοχής προσείλκυσε κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας πολλούς μοναχούς οι οποίοι έστηναν τα ασκητήριά τους κατά μήκος της παραλίας της Μεγάλης Πρέσπας. Πρώτη στάση, το ασκηταριό της Μεταμόρφωσης, ένα μικρό και γραφικό εκκλησάκι, χτισμένο σε ένα υψηλό σημείο πάνω στο βράχο. Επόμενη στάση, το σπήλαιο της Παναγιάς της Ελεούσας, το τελευταίο πριν από τα ελληνοαλβανικά σύνορα, λαξευμένο στην εσοχή ενός βράχου, σε αρκετό ύψος από την ακτή της Μεγάλης Πρέσπας, του οποίου μάλιστα οι αρχικές τοιχογραφίες διατηρούνται σε πολύ καλή κατάσταση.

Κάπως έτσι ολοκληρώθηκε η περιήγηση στην περιοχή, με το τέλος της ημέρας να βρίσκει όλους τους εκδρομείς εξουθενωμένους αλλά και ενθουσιασμένους, κάνοντας σχέδια για την επόμενη κιόλας εξόρμηση. Σε αυτό το σημείο θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε το Δήμο Πρεσπών, ο οποίος διέθεσε λεωφορείο για τη μετακίνηση των εκδρομέων.

Οι εξερευνήσεις όμως δεν αφορούσαν μόνον τους μεγάλους. Και οι μικροί μας φίλοι και μέλη της Λέσχης της Φύσης της Εταιρίας Προστασίας Πρεσπών, πιστοί στο ραντεβού τους, συναντήθηκαν στις 28 Ιουνίου. Αυτή τη φορά, σε ρόλο προσκόπων, αποστολή τους ήταν να κατασκευάσουν μια καλύβα από ξύλα και κλαδιά δέντρων, την οποία διακόσμησαν με ράφια, παράθυρα και κουρτίνες, να φτιάξουν εστία για μαγείρεμα και αυτοσχέδια τραπεζαρία, στην οποία και έφαγαν το μεσημεριανό τους. Φυσικά, από τα παιχνίδια δεν θα μπορούσε να λείψει και η εντομοπαρατήρηση. Επόμενο ραντεβού των παιδιών στα τέλη Ιουλίου!
 

Επιμέλεια: Ράλλια Κουγιουμτζή

Συντακτική ομάδα: O. Αλεξάνδρου, Μ. Βλάσση, Μ. Γκλέτσος, Ρ. Κουγιουμτζή, Α. Λογοθέτη, C. Mounsey

Φωτογραφίες: ΕΠΠ ΑΡΧΕΙΟ/ Μ. Γκλέτσος, Λ. Νικολάου, Ν. Αναγνωστόπουλος, Ο. Αλεξάνδρου, Β. Νιτσοπούλου

Χορηγία: Velti, Τράπεζα Πειραιώς
Εταιρία Προστασίας Πρεσπών
Άγιος Γερμανός, Πρέσπα
530 77 Άγιος Γερμανός
Τηλ: 23850 51211, 23850 51233
Fax: 23850 51343

www.spp.gr
spp@line.gr

 
 

Ευχαριστούμε την ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ για την υποστήριξή της στην έκδοση του ηλεκτρονικού μας newsletter

Εάν δεν επιθυμείτε να λαμβάνετε το newsletter, παρακαλούμε στείλτε mail στο spp@line.gr
© 2013 Εταιρία Προστασίας Πρεσπών